Skip to main content

Apa Itu Cangkriman?

Cangkriman ( badhean, batangan ) dalam bahasa Indonesia disebut tebak-tebakan. Artinya kata-kata atau ungkapan yang harus ditebak maksudnya / artinya, karena kata-kata atau ungkapan tadi memiliki arti tidak sebenarnya.

Cangkriman terbagi menjadi :

A) Cangkriman Wancahan (Cekakan) / singkatan

Contoh :

1. Pakboletus : tepak kebo, lelene satus
2. Paklawa     : tepak ula dawa
3. Pak kenthik : tepak teken mung sithik
4. Burnas kopen : bubur panas kokopen
5. Rangsinyu muksitu : jurang isi banyu, gumuk isi watu.

B) Cangkriman Pepindhan / Perumpamaan
Yang dijadikan perumpamaan biasanya hewan atau bagian tubuh.

Contoh :

1. Sega sakepel dirubung tinggi = salak
2. Putri melik-melik sendhen kayu legi = jagung
3. Pitik walik saba kebon = nanas
4. Gajah nguntal sangkrah = pawon / dapur
5. Kebo bule cancang merang = buntil
6. Anake gelungan ibune ngrembyang = pakis
7. Yen anake siji ibune loro, yen ibune siji anake loro, yen ibune telu ora duwe anak = salak
8. Pitik putih ngendhog ing segara getih = manggis
9. Dipijet wudele, mripate mendelik = lampu senter

C) Cangkriman Tembang
Cangkriman yang terdapat dalam sebuah syair tembang / lagu.

Contoh :
 Lagu "Pucung"

Bapak pucung, rupane saengga gunung
tan ana kang tresna,
kabeh uwong methi sengit,
yen kanggonan dilus-elus tinangisan (tebakannya = wudun / bisul)

Bapak pucung, putrane baka lan biyung
nanging dudu kakang, dudu mbakyu dudu adhi, lah batangen bapak pucung iku sapa (tebakannya aku dhewe / aku sendiri)

D) Cangkriman Blenderan / Plesetan

Contoh :

1. Aku mau weruh ana bakul mbako padha diambungi
"sing diambungi mbako, dudu bakule"
2. Yen kerep wudunen kuwi bisa sugih pari
"sugih pringisan"
3. Ing pasar aku weruh ana bakul klapa dikepruki
"sing dikepruki klapane, dudu bakule"
4. Yen layat ing kuburan aja melu mendhem
"sing mendem ya sing ngombe arak dudu sing layat"
5. Aku weruh ana montor mbalik, kok penumpange ora padha tatu.
"hla ya bae, wong saka kidul arep ngalor kudu mbalik djisik"
6. Yen bis utawa mbil menggok ngiwa, ban endi sing ora mubeng?
"ban serep"

Sekian Dulur, saya sudah membagikan macam-macam Cangkriman. Semoga memberi manfaat bagi Anda semua.

Matur nuwun :)

Comments

Popular posts from this blog

Macam-Macam Ucapan Salam Dalam Bahasa Jawa (Bag.1)

Hari ini saya akan membahas tentang macam-macam ucapan salam dalam Bahasa Jawa. Mungkin ada di antara teman-teman yang masih baru salam berbahasa Jawa sehingga sangat penting untuk mempelajari berbagai frase bahasa daerah dengan jumlah penutur terbanyak di Indonesia ini. Saya akan membagi menjadi dua bagian sehingga nanti masih ada lanjutan posting mengenai bab yang sama. INDONESIA JAWA Selamat pagi! Sugeng enjing! / Wilujeng enjing! Selamat siang! Sugeng siang! / Wilujeng siang! Selamat sore! Sugeng sonten! / Wilujeng sonten! Selamat malam! Sugeng dalu! / Wilujeng dalu! Selamat datang! Sugeng rawuh! Apa kabar? Piye kabare? / Pripun kabaripun? / Kados pundi pawartosipun? Baik, terima kasih Apik, matur nuwun / Sae, matur nuwun Dan kamu? Lha kowe? / Panjenengan? / Sampeyan? Baik Apik Tidak begitu bagus / biasa saja Biasa wae Lama tidak jumpa Suwe ora ketemu Saya rindu  kamu Aku kangen kowe Ada kabar apa? ...

Contoh Percakapan Dalam Bahasa Jawa

Wah, sudah lama ni saya tidak update posting di blog ini karena kesibukan di luar online. Sebelumnya saya mengucapkan Selamat Hari Raya Idul Fitri / Sugeng Riyadi 1433 H untuk sedulur-sedulur muslim semua di seluruh dunia walaupun sudah terlambat beberapa hari heheheehhe :). Ok lanjut... Kali ini saya ingin menulis beberapa contoh percakapan dalam bahasa Jawa . A : Piye Kabare? (Apa kabar?) B : Apik. Hla kowe piye? (Baik. Lha kamu bagaimana?) A : Aku ya apik. Wah, wis suwe ora ketemu ki. Kangen rasane karo kanca. ( Aku juga baik. Wah, sudah lama tidak ketemu nih. Kangen rasanya sama teman). B : Saiki kowe wis nyambut gawe apa durung? (Sekarang kamu sudah kerja apa belum?) A : Aku durung nyambut gawe isih nganggur. Hla kowe piye? (Aku belum kerja masih nganggur. Lha kamu bagaimana?) B : Alhamdulillah, aku wis oleh gawean. Ya wis ayo mangan bareng ning warung mi ayam kae. Tak traktir tenang wae.(Alhamdulillah, aku sudah dapat kerja. Ya udah makan bareng di warung mi a...

Apa Itu Kalawarti dan Ariwarti?

Jumpa lagi Dulur, para pecinta Bahasa Jawa :) Terima kasih atas atensi Dulur-Dulur semua yang merasa memiliki bahasa ini. Kali ini saya akan membahas tentang Kalawarti dan Ariwarti. Kalawarti yaitu surat kabar berbahasa Jawa yang diterbitkan tidak setiap hari. Sedangkan Ariwarti adalah surat kabar berbahasa Jawa yang terbit setiap hari. Kalawarti dan Ariwarti menjadi alat untuk menghidupkan dan melestarikan kesusastraan Jawa karena banyaknya karya sastra Jawa yang dikutip di dalamnya. Oleh karena itu, pada angkatan tahun 50-an, juga disebut sebagai sastra majalah. Menurut waktu terbitnya, kalawarti/ariwarti bisa dinamakan antara lain : dwikala (terbit dua kali sebulan), saptawarti (surat kabar mingguan), dasawarti (terbit setiap sepuluh hari), candrawarti (surat kabar bulanan) dan sebagainya. Berikut ini adalah contoh-contoh Kalawarti dan Ariwarti yang pernah terbit : Kejawen (1926) Bromartani (1885) Jurumartani (1886) Dharmo Kondho (1899) Retno Dunilah (...